ΚΟΣΜΑΣ ΑΡΚΑΔΙΑΣ: Εκατό ημέρες για δρόμο, δύο μέρες αφιρωμένες για κάστανα

 

Την 1η Ιουλίου 1951 το πρώτο αυτοκίνητο έφτασε στην πλατεία του Κοσμά. Τον δρόμο που το έφερε εκεί τον είχαν ανοίξει οι ίδιοι οι χωριανοί, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, δουλεύοντας μέρα και νύχτα και τον τελείωσαν μέσα σε 100 ημέρες, ανήμερα της εορτής των πολιούχων Κοσμά και Δαμιανού.

75 χρόνια μετά, στις νοτιοανατολικές πλαγιές του Πάρνωνα και πάνω από τα 1.100 μέτρα, ο Κοσμάς Αρκαδίας του Δήμου Νότιας Κυνουρίας υποδέχεται την 5η Γιορτή Κάστανου, το Σάββατο 31 Οκτωβρίου και την Κυριακή 1 Νοεμβρίου. Η γιορτή συμπίπτει με τον εορτασμό των πολιούχων Αγίων Αναργύρων. Από το Λεωνίδιο το χωριό απέχει περίπου 32 χιλιόμετρα ορεινού δρόμου.

Ο δρόμος που τελείωσε ανήμερα της γιορτής

Επικεφαλής ήταν ο απόστρατος συνταγματάρχης Κυριάκος Τσερώνης. Ο δρόμος έφτανε ως το Γεράκι Λακωνίας και είναι σήμερα τμήμα της αρτηρίας Λεωνίδιο – Κοσμάς – Σκάλα Λακωνίας. Έμεινε γνωστός ως Δρόμος των 100 ημερών, και φέτος κλείνει 75 χρόνια.

Οι πολιούχοι Άγιοι Ανάργυροι γιορτάζονται στον ναό τους δύο φορές τον χρόνο: την 1η Ιουλίου, όταν έφτασε ο δρόμος, και την 1η Νοεμβρίου, τη δεύτερη ημέρα της Γιορτής Κάστανου.

Ο δρόμος ήρθε μετά από μια καταστροφή. Τον Ιανουάριο του 1944 ο οικισμός πυρπολήθηκε από γερμανικές δυνάμεις: από τα 505 σπίτια κάηκαν τα 498. Το χωριό ξαναχτίστηκε μεταπολεμικά

Σάββατο στον Προφήτη Ηλία, Κυριακή στο καστανόδασος

Το Σάββατο 31 Οκτωβρίου οι εκδηλώσεις ξεκινούν στις 10:00 με περίπατο στον Προφήτη Ηλία. Από τις 11:00 ως τις 13:00 γίνονται ξεναγήσεις στο Λαογραφικό Μουσείο, και στις 11:00 αρχίζει το παιχνίδι «Το Κυνήγι του Κρυμμένου Θησαυρού». Στις 12:00 το παραδοσιακό γλέντι ανοίγει με το μουσικό σχήμα «Καθ’ ωδών».

Την Κυριακή 1 Νοεμβρίου ο περίπατος των 10:00 οδηγεί στο καστανόδασος, στις παρυφές του οικισμού. Οι ξεναγήσεις στο μουσείο επαναλαμβάνονται από τις 11:00 ως τις 13:00, και την ίδια ώρα υπάρχουν δραστηριότητες και παιχνίδια για παιδιά. Στις 12:00 παίζει το μουσικό σχήμα «Γραμμές» και χορεύουν η Χορευτική Ομάδα Κοσμά, η Χορευτική Ομάδα Γερακίου, το Χορευτικό του Δήμου Νότιας Κυνουρίας και ο Χορευτικός Όμιλος Λεβιδίου «Η Αρκαδιανή». Την ημέρα των Αγίων Αναργύρων προβλέπονται προσκύνημα, πανηγυρικός εορτασμός και περιφορά της εικόνας στον ναό των πολιούχων.

Τα ψητά κάστανα και το κρασί προσφέρονται δωρεάν. Στα περίπτερα θα βρεις γλυκά και πίτες με κάστανο, αλμυρές πίτες με τυρί, σουβλάκια, πιταρούδες και λουκουμάδες. Διοργανωτές είναι ο Ενωτικός Φιλοπρόοδος Σύλλογος Κοσμά και ο Δήμος Νότιας Κυνουρίας.

Πλατάνια του 1883, βρύσες και εργαλεία χτενάδων

Στην πλατεία στέκουν υπεραιωνόβια πλατάνια που φυτεύτηκαν το 1883, εξήντα οκτώ χρόνια πριν φτάσει εκεί αυτοκίνητο. Πίσω από τον πετρόχτιστο ναό των Αγίων Αναργύρων τρέχει νερό από τρεις παραδοσιακές βρύσες, γνωστές ως «Λιοντάρια».

Το Λαογραφικό Μουσείο, όπου γίνονται οι ξεναγήσεις του Σαββατοκύριακου, φυλάσσει παλιά εργαλεία, υφαντά, ξυλόγλυπτα και κεραμικά, μαζί με ιστορικά τεκμήρια. Ξεχωρίζουν τα εργαλεία των χτενάδων του χωριού.

Πώς θα φτάσεις στον Κοσμά

Από το Άργος η διαδρομή περνά από το Άστρος και το Λεωνίδιο. Από το Λεωνίδιο ανεβαίνεις περίπου 32 χιλιόμετρα, περνώντας από το φαράγγι του Δαφνώνα. Το τελευταίο τμήμα είναι ορεινό, με στενό δρόμο και συνεχείς στροφές, και θέλει προσοχή όταν βρέχει ή έχει ομίχλη.

Η Μονή Παναγίας Έλωνας βρίσκεται περίπου 15 χιλιόμετρα πριν από τον Κοσμά, χτισμένη σε βράχο πάνω από το φαράγγι, και η πρόσβαση γίνεται με σκάλες.

Στα 1.100 και πλέον μέτρα βάλε στον σάκο ζεστό πανωφόρι και άνετα παπούτσια για τους περιπάτους. Αν θέλεις να μείνεις το βράδυ, κλείσε διαμονή νωρίς για το Σαββατοκύριακο της γιορτής. Εναλλακτική βάση είναι το Λεωνίδιο.